روش تدریس ریاضی اول ابتدایی

 

 

 

راهنمای تدریس ریاضی

 

 

راهنمای تدریس کتاب ریاضی

 پایه اول ابتدایی

(بررسی صفحه به صفحه کتاب درسی)

(از ابتدا تا صفحه 175)

 

 

 

راهنمای تدریس کتاب (صفحه به صفحه)

چنانچه ملاحظه  می‌کنید کتاب ریاضی اول دبستان 25 بخش دارد. هر بخش با یک صفجه تصویری آغاز می‌شود. این صفحات چند هدفی هستند و در آموزش 6 صفحه دیگر آن بخش نقش دارند و در مدت زمان تدریس آن بخش چندین مرتبه به صفحه آغازین رجوع می‌شود. به طور معمول تدریس هر صفحه با مراجعه به صفحه آغازین شروع می‌شود.

بنابراین کتاب ریاضی اول دبستان 150 صفحه و در دو بخش از تدریس هر صفحه استفاده از صفحه آغازین همان بخش است. در واقع شروع کار با صفحات آغازین هر بخش همان کاری است که معلم‌های محترم پیش از آن نیز انجام می‌دادند.

برای درس دادن هر صفحه از کتاب معلم ابتدا مقدمه‌چینی می‌گردد. کار را با فعالیت‌های عملی و استفاده از دست‌ورزی شروع می‌کرد سپس به کتاب درسی مراجعه کرده و با راهنمایی دانش‌آموزان و خواندن دستورالعمل تدریس یک صفحه به پایان می‌رسید. در حال حاضر نیز همین روش به کمک صفحات آغازین انجام می‌شود.

در این کتاب هر بخش با توضیح اهداف صفحه آغازین شروع می‌شود برای توضیح این صفحه موارد زیر در نظر گرفته شده است: 1) مفاهیم؛ 2) مهارت‌ها؛ 3) نگرش‌ها؛ این سه بخش در واقع به اهداف برنامه درسی مربوط می‌شود و پس از آن  4) تأثیرات بر ساختارشناختی؛ 5) تم شناختی آن صفحه تبیین می‌شود. از آنجا که هدف کلی از آموزش ریاضی در برنامه جدید تأثیرگذاری بر ساختارشناختی دانش‌آموزان است توجه به این قسمت ضروری به نظر می‌رسد. در پایان نیز 6) ارتباط این صفحه با 6 صفحه داخلی آن بخش با ذکر فعالیت‌های پیشنهادی روشن می‌شود.

پس از آن روش تدریس هر صفحه کتاب درسی توضیح داده می‌شود. توضیحات هر صفحه شامل موارد زیر است:

1)      اهداف؛ 2) روش تدریس؛ 3) توصیه‌های آموزشی.

هدف‌های مطرح شده برای هر صفحه صرفاً جها توجه دادن معلم به ابعاد مختلف آموزشی آن صفحه است. ممکن است تعداد زیادی از این هدف‌ها در صفحات مختلف تکرار شوند. به این ترتیب انتظار می‌رود در پایان آموزش کتاب هدف‌های مورد نظر پس از این تعداد تمرین محقق شود.

روش تدریس نیز شامل 3 قسمت است:

الف) شروع کار با فعالیت‌های پیشنهادی عملی،

ب) ارتباط با صفحه آغازین؛

ج) رجوع به آن صفحه در کتاب درسی.

در قسمت توصیه‌های آموزشی نیز بخشی از نکات اجرایی معلمان محترم تذکر داده شده است. یقیناً همه اتفاقات و مسائل پیش آمده در کلاس‌های درسی را نمی‌توان پیش‌بینی کرد و این اطمینان به معلمان محترم وجود دارد که با توجه به تجربه خود مسائل پیش آمده را در کلاس‌های درس مدیریت کنند.

به طور خلاصه بررسی صفحه به صفحه کتاب درسی شامل موارد زیر است:

در هر بخش: صفحه آغازین:

-        عنوان

-        مفاهیم

-        مهارت‌ها

-        نگرش‌ها

-        تأثیرات بر ساختارشناختی

-        تم شناختی

-        ارتباط با صفحات بخش

هر صفحه از 6 صفحه بخش:

-        اهداف

                                 فعالیت‌های عملی به مدت فوری

-        روش تدریس        رجوع به صفحه آغازین

انجام آن صفحه در کتاب درسی

 

-        توصیه‌های آموزشی

صفحه آغازین: آشپزخانه

-        مفاهیم: چپ، راست ؛ بالا، پایین ؛ ردیف، ستون ؛ جلو، پشت  و وسط.

-    مهارت‌های مربوط به لوحه: شمارش تا 5 ؛ چای ریختن ؛ شیر ریختن ؛ شکر ریختن ؛ هم زدن شکر؛ لقمه گرفتن ؛ میوه برداشتن  برای تغذیه در مدرسه ؛ آدرس دادن به قفسه‌های آشپزخانه مثلاً ردیف پایین سومی از سمت راست.

-        نگرش‌های مربوط به لوحه:

1)      ریاضیات توانمندی فرد را در مهارت برقراری ارتباط پرورش می‌دهد.

2)      درست صحبت کردن و بیان افکار برای دیگران در برقراری ارتباط اهمیت دارد.

3)      ریاضیات به تمرکز افکار کمک می‌کند.

-        تأثیرات بر ساختارشناختی:

1)      رشد قوه بیان و توضیح و توصیف.

2)      رشد ادراک کلامی.

3)      کار با ابزارها و کار با انگشتان

-        تم‌شناختی:

رزق: این‌که همانطور که غذایی که می‌خوریم رزق و روزی ماست و از طرف خداوند عطا شده است، پدر و مادر و هر نعمتی رزق و روزی ماست واز طرف خداوند عطا شده است. به خصوص ریاضیاتی که می‌آموزیم رزق است و خداوند آن را به بشر یاد داده است. آموختن ریاضی را با نام خداوند آغاز می‌کنیم همان‌طور که صبحانه را با نام او شروع می‌کنیم.

-        ارتباط با صفحات بخش:

1)      از دانش‌آموزان بخواهید تعداد اشیاء زیر 5 تا را با کمک شمارش بیان کنند.

2)      از دانش‌آموزان بخواهید تعداد زیر 3 تا را حد ممکن بدون کمک شمارش بیان کنند.

3)      از دانش‌آموزان بخواهید بگویند سمت چپ و راست میز چه کسانی نشسته‌اند.

4)   از دانش‌آموزان بخواهید با کمک مفاهیم ردیف و ستون برای رسیدن به کتابی در کتابخانه آدرس دهند مثلاً بگویند ستون اول از چپ و ردیف اول از بالا  کتابی هست که آن را برایم بیاور.

5)      همین روش را برای آدرس دادن به کمک‌های آشپزخانه به کار ببرند.

6)      همین روش را برای آدرس دادن به قابلمه‌های روی اجاق گاز به کار ببرند.

7)      به الگوهای روی حاشیه فرش توجه کنند.

8)      به الگوهای پایین در کابیتنت‌های آشپزخانه توجه کنند.

صفحه: 2

اهداف:

  1. شمارش اشیاء تا 5.
  2. تشخیص تفاوت‌ها و شباهت‌ها و شمردن شکل‌های مثل هم.

 روش تدریس:

* از دانش‌آموزان بخواهید اشیاء محیط اطراف را بشمارند و تعداد آن‌ها را بگویند به عنوان نمونه تعداد قاب عکس‌های روی دیوار و یا اشیاء دیگر کلاس درس، می‌توانید از ابزارهایی نظیر چینه یا میله آموزشی که بعداً به کار می‌روند برای شمارش تا 5 استفاده کنید.

** از دانش‌آموزان بخواهید به صفحه آغازین بخش برگردند. از آن‌ها بخواهید تعداد بشقاب‌ها، قاشق و چنگال‌ها و سایر اشیاء روی میز، اعضای خانواده و ... که تعدادشان کم‌تر از 5 تا است را بشمارند و تعداد آن‌ها را بیان کنند.

*** از دانش‌آموزان بخواهید ماهی‌ها و لاک‌پشت‌ها و خرچنگ‌ها و ... که شکل آن‌ها مثل هم و تعدادشان کم‌تر از 5 است را بشمارند. در این‌جا از واژه‌های بالا / پایین، چپ / راست، قبل / بعد، اول / دوم، جلو / عقب، جلو / پشت، اول / آخر برای آدرس دادن شکل‌های تصویر استفاده کنید. برای مثال: ماهی صفحه بالا.

توصیه‌های آموزشی:

  1. توجه داشته باشید که فرض بر این است که دانش‌آموزان شمارش طوطی‌وار تا 5 را می‌دانند، اگر دانش‌آموزان شما در شمارش طوطی‌‌وار تا 5 با مشکل مواجه هستند، باید با تمرین و فعالیت‌های تکمیلی شمارش طوطی‌وار اشیاء را آموزش دهید.
  2. انتظار بر این است که تعداد اشیاء تا 3 را بتوانند بدون شمارش و سریع بگویند. اگر دانش‌آموزان شما نمی‌توانند، نگران نباشید چرا که کتاب به آموزش این قسمت نیز می‌پردازد.
  3. برای شمارش چند شیء 3 قانون رعایت می‌شود: 1. شمارش با عدد یک شروع می‌شود و به ترتیب ادامه می‌یابد؛ 2. هر شیء فقط یک بار شمرده می‌شود ؛ 3. عدد آخر نشان دهنده تعداد اشیاء است. دانش‌آموزان بدون این‌که این قوانین را بیان کنند به طور طبیعی در شمردن استفاده می‌کنند. هدف از تمرین شمارش تبدیل شمردن طوطی‌وار به شمردن معنادار است.

صفحه: 3

 اهداف:

  1. شمارش گوشه‌ها و ضلع‌های اشکال هندسی.
  2. استفاده از نمودار ستونی جهت سرشماری و نمایش تعداد اشیاء.
  3. شناخت اولیه اشکال هندسی و بیان شباهتها و تفاوتهای اشکال هندسی.
  4. تشخیص اشکال هندسی در محیط اطراف.

روش تدریس:

* با برش‌های کاغذی به صورت اشکال هندسی مندرج در صفحه‌ی 3، بدون بیان نام اشکال، خصوصیات و شباهت‌های آن‌ها  وارد کلاس شوید. از دانش‌آموزان بخواهید با توجه به خصوصیات اشکال هندسی آن‌ها را طبقه‌بندی کنند و شکل‌های مثل هم را تشخیص دهند. از آن‌ها بخواهید توضیح دهند شکل‌ها را بر اساس چه خصوصیت و ویژگی طبقه‌بندی کرده‌اند..

** به صفحه اول برگردید ، اشیاء هندسی نظیر مشابه شکل‌های هندسی در صفحه 3 را که در صفحه اول مشاهده می‌کنند با کمک شما نشان داده و حداکثر تا 5 تا را بشمارند.

*** حال به صفحه 3 برگردید و از دانش‌آموزان بخواهید به تعداد هر یک از شکل‌های هندسی خانه روبرو را با رنگ دلخواه بر کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. هدف اصلی در این صفحه شمارش است، نه معرفی اشکال هندسی، بنابراین از آوردن نام اشکال هندسی پرهیز کنید.
  2. ارتباط کلامی در این صفحه اهمیت دارد. بیان خصوصیات اشکال هندسی مثل مثلث به صورت سه گوش، دایره به صورت گردی و مستطیل به صورت چهار گوش مهم است.
  3. با توجه به این‌‌که هدف اصلی معرفی و شناخت اشکال هندسی نیست و تفاوت‌های انواع مثلث‌ها را با انواع چهار ضلعی‌ها، از ورود به بیان جزئیات پرهیز کنید.
  4. نشان دادن اشکال هندسی در محیط پیرامونی می‌تواند به درک بهتر خصوصیات اشکال هندسی کمک کند. به عنوان نمونه انتهای دو نوع لیوان که یکی به شکل مربع و یکی به شکل دایره است را با لمس کردن می‌توان تجربه کرد.
  5. پس از آن‌که نمودار ستونی با رنگ کردن به تعداد شکل‌های هندسی تمام شده بدون آن‌که نام نمودار ستونی برده شود و توجه دانش‌آموزان را به تفاوت طول ستون‌ها که بیانگر تفوت شکل‌ها است جلب کنند به نوعی دانش‌آموزان می‌توانند تعداد را مقایسه کنند.

صفحه: 4

اهداف:

  1. کپی کردن یک الگو با هدف ساخت الگوهای هندسی.
  2. تشخیص رابطه بین شکل‌های یک الگو و بیان آن رابطه
  3. تشخیص الگوهایی که در محیط ازراف وجود دارد.

روش تدریس:

* - از تعدادی دانش‌آموز بخواهید در یک صف بایستند به‌گونه‌ای که یک درمیان کیف مدرسه را همراهشان داشته باشند. از دانش‌آموزان بپرسید چه رابطه‌ای در این صف می‌بینید. از آن‌ها بپرسید که اگر یک نفر دیگر به آن‌ها اضافه شود بایستی دارای کیف باشد یا خیر. به دانش‌آموزان فرصت دهید تا الگوی موجود را کشف کنند. بعد از انجام فعالیت‌های مشابه توجه آنها را به الگوهایی که در اطراف خود می‌بینند جلب کنید. برای مثال نرده‌های راه پله دارای یک الگوی شخصی است.

- می‌توانید با استفاده ز رنگ یا شکل در صف دانش‌آموزان الگو بسازید و از آن‌ها بخواهید رابطه مربوط به این الگو را بیان کنند.

-  الگوها فقط در شکل‌ها و تصاویر نیستند. صداهای مختلف نیز می‌توانند الگو داشته باشندو با نوک خودکار روی میز ضربه وارد کنید. برای مثال یک ضربه و دو ضربه پشت سر هم. به این ترتیب می‌توانید الگوی 1، 2 را تکرار کنید. همین کار را با دست زدن می‌توانید انجام دهید و فضای کلاس را شاد کنید.

** - از دانش‌آموزان بخواهید در صفحه‌ی اول بخش الگوهایی را که می‌بینند کشف و رابطه‌ی الگوها را بیان کنند. برای مثال شکل‌های دایره‌ و مثلث دور فرش یک الگو دارد.

- از دانش‌آموزان بخواهید بیان کنند که در منزل خود چه نوع الگوهایی را می‌بینند.

*** -  نوارهای کاغذی به دانش‌آموزان بدهید که در آن الگوهای متفاوت با رنگ‌ها وجود داشته باشد و از آ‌ن‌ها بخوهید رابطه مربوط به الگو را بیان کنند.

زرد

آبی

زرد

آبی

زرد

آبی

سپس به آن‌ها نوار کاغذی بدون رنگ بدهید و از آن‌ها بخواهید یکی از الگوها را کپی کنند حال بخواهید فعالیت اول را انجام دهند.

دانش‌آموزان را یک در میان به کسانی که کیف دارند و کیف ندارند در یک صف قرار دهید و از آن‌ها بخواهید در نوار کاغذی آن‌هایی که کیف دارند را با یک رنگ و آن‌هایی که کیف ندارند را با رنگ دیگر مشخص کند و وجه مشترک الگوی ترسیم شده با الگوی صف دانش‌آموزان را بیان کنند. حال از دانش‌آموزان بخواهید دو درمیان با کیف و بدون کیف بایستند. از بقیه بخواهید این الگو را کپی کنند و وجه مشترک الگوی ترسیم شده با الگوی مربوط به صف دانش‌آموزان را توضیح دهند.

حال از دانش‌آموزان بخواهید فعالیت‌های کتاب را انجام دهند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. دیدن الگوها در محیط پیرامونی در درک بهتر دانش‌آموز نسبت به رابطه بین الگوها کمک می‌کند لذا توجه دانش‌آموزان را به الگوهای اطراف جلب کنید.
  2. هدف درک رابطه در الگوهای متفاوت و بیان آن می‌باشد. بنابراین ادامه دادن الگو جزء هدف این قسمت نمی‌باشد.
  3. با ساخت الگوهای متفاوت با شکل‌های مختلف به دانش‌آموزان در درک بهتر رابطه‌ی الگوها کمک کنید.

صفحه:  5

اهداف:

1.تشخیص دسته‌ای شکل که از یک الگوی خاص پیروی می‌کنند.

2.استدلال کردن در مورد وجود الگو در یک مجموعه.

3.درک و کشف الگوی مربوط به یک دسته شکل و بیان قانون آن الگو.

روش تدریس:

* دانش‌آموزان را مانند قبل یک در میان به صورت کسانی که کیف دارند و کسانی که کیف ندارند در یک ردیف قرار داده و از آن‌ها بخواهید الگوی مربوط را بگویند. حال این نظم را با قرار دادن دو دانش‌آموز کیف‌دار پشت سر هم، به هم بزنید و از آن‌ها بپرسید آیا الگو برقرار است یا خیر؟

** به صفحه آغازین بخش برگردید و از بخواهید توضیح دهند که چه الگوهایی وجود دارد.

*** در قسمت بالای صفحه ابتدا باید دسته‌ای از اشکال را که یک الگو را نشان می‌دهند مشخص کنند. از دانش‌آموزان بخواهید به صورت کلامی الگو را توضیح دهند و همچنین برای دسته‌ای که الگویی مشخص ندارد توضیح دهند که چرا الگویی موجود نیست و چه اشکالی در نحوه قرار گرفتن و ترتیب شمل‌ها وجود دارد. در قسمت بعدی پس از آن که دسته‌ای از شکلظها که الگوی مشخصی دارند را پیدا کردند باید با رنگ کردن مناسب آن الگو را کپی کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. هدف درک عمیق‌تر رابطه بین الگوهاست نه ادامه دادن الگوها.
  2. در محیط پیرامون  موارد بسیاری می‌توانید ببینید که دارای نظم و الگوی مشخص نیستند، آن‌ها را به دانش‌آموزان نشان دهید.
  3. به دانش‌آموزان فرصت دهید تا بتوانند الگو و رابطه بین شکل‌ها را درک و بیان کنند سپس به کپی کردن الگو با رنگ کردن بپردازند. تا وقتی دانش‌آموزان این کار را یاد نگرفته‌اند ادامه دادن الگو را از آن‌ها نخواهید.

صفحه: 6

اهداف:

  1. شمردن تا 5 و برقراری تناظر یک به یک بین دو دسته.
  2. تشخیص تساوی دو مجموعه به تعداد مساوی.
  3. آشنایی با به کار بردن ابزار خط کش.

روش تدریس:

*  برای این‌که دانش‌آموزان بتوانند توانایی مقایسه‌ی در مجموعه را با شمارش انجام دهند می‌توانیم از نخود، لوبیا، چینه و ... استفاده کنیم. به عنوان نمونه 2 نخود، 4 لوبیا و 3 جنیه را روی میز قرار دهیم و از دانش‌آموزان بخواهیم سریع بگویند که کدام یک از نظر تعداد یکسان هستند. برای تشخیص دو دسته شکل مساوی می‌توان از تناظر یک به یک بین دودسته استفاده کرد. برای مثال اگر بخواهیم 3 نخود و 2 لوبیا را با هم مقایسه کنیم می‌توانیم با برداشتن نخودها تمام شود لوبیا هم تمام می‌شوند. پس می‌توان نتیجه گرفت تعداد آنها با هم مساوی بوده‌اند.

** حال به صفحه آغازین بخش برگردید و از دانش‌آموزان بپرسید که کدام یک از اشیاء و یا اشکال داخل آشپزخانه از نظر تعدا یکسان هستند.

*** حال به صفحه 6 کتاب برگشته و از دانش‌آموزان بخواهید از ابزار خط کش استفاده کرده و دسته‌هایی که تعداد و شکل اشیاء مثل هم هستند را به هم وصل کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. از دانش‌آموزان بخواهید در موقعیت‌های مختلف مثل خیابان یا منزل، اشیاء متفاوت را بشمارند (حتی اشیاء در حالت حرکت را نیز بشمارند).
  2. در این‌جا استفاده از ابزار خط‌کش جهت وصل کردن اشیاء با تعداد یکسان است اگر دانش‌آموزان دقیق رسم نکردند، ایرادی نیست. اما اگر دیدید که دانش آموزان توانایی کار با خط کش را ندارند، نیاز به فعالیت‌های دارند که در آن با خط کش نقاط مختلف را به یکدیگر وصل نمایند.
  3. شمارش در موقعیت‌های مختلف می‌تواند توانایی دانش‌آموزان را رشد دهد به عنوان نمونه شمارش صداها می‌تواند به دقت شنوایی دانش‌آموزان کمک کند.
  4. همچنین برای سبک‌های مختلف یادگیری دانش‌آموزان نظیر بصری، کلامی و شنیداری فعالیت‌های متنوع مورد نیاز است.

صفحه : 7  

اهداف:

  1. ارائه نمایشهای مختلف یک عدد با استفاده از انگشتان دست.
  2. برقراری ارتباط بین نمایشهای مختلف یک عدد و درک اینکه همه این نمایشها یک عدد را بیان می کنند.
  3. ادامه دادن یک الگوی هندسی.

روش تدریس:

* یک نمایش از عدد 1 با انگشتان دست را به دانش‌آموزان نشان دهید و از آن‌ها بپرسید این چند تا است. سپس نمایش‌های مختلف عدد یک را به دانش‌آموزان نشان دهید و هر بار از آن‌ها بپرسید که چندتا است تا دانش‌آموزان با نمایش‌های مختلف عدد 1 با انگشتان دست آشنا شوند. سپس یک نمایش از عدد 2 را به دانش‌آموزان نمایش دهید و از آن‌ها بپرسید که چند تا انگشت باز شده است سپس از آن‌ها بخواهید نمایش‌های مختلف 2 را به شما نشان دهند. به همن ترتیب تا اعداد کم‌تر از 5 پیش روید.

** به صفحه اول بخش برگردید و از دانش‌آموزان به عنوان نمونه بپرسید که چندتا بشقاب روی میز قرار دارد. سپس از آن‌ها بخواهید نمایش‌های مختلف آن را با انگشتان دست نمایش دهند.

*** به این ترتیب انجام فعالیت‌های بالای صفحه 7 برای دانش‌آموزان ساده خواهد شد. آن‌ها را تشویق کنید تا با انگشتان دست خود به صورت متفاوت عددها را نشان دهند.

*' با قیچی کاغذها را به صورت مربع و مثلث و دایره برش دهید و در اختیار دانش‌آموزان قرار دهید. حال یک الگو با مربع و مثلث (یک در میان) بسازید و از آن‌ها بخواهید این الگو را با اشکال در اختیارشان ادامه دهند. با ساخت الگوهای دیگر از دانش‌آموزان بخواهید الگوی مورد نظر را با اشکال داده شده ادامه دهند.

**' به صفحه آغازین بخش اول برگردید و الگوهای موجود را به دانش‌آموزان نشان دهید و از آن‌ها بپرسید که اگر این الگو بخواهد ادامه پیدا کند، شکل بعدی به چه صورت خواهد بود.

***' حال ابتدا از دانش‌آموزان بخواهید بگویند رابطه موجود در الگوها چیست و سپس الگوی مورد نظر را ادامه دهند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. ممکن است دانش‌آموزان کار در نمایش عدد با انگشتان دست با مشکل مواجه شوند این نیاز به تمرین و دست‌ورزی دارد و خمیر بازی می‌تواند توانایی مهارتی انگشتان دست دانش‌آموزان را افزایش دهد.
  2. در انجام الگو، ممکن است دانش‌آموزان در رنگ کردن دقت کافی نداشته باشند. توجه کنید که هدف درک رابطه الگوها و ادامه دادن الگوها است، لذا تمرکز کار را بر درک درست الگو قرار دهید.

صفحه: 9

اهداف:

  1. بیان عدد اصلی یک مجموعه تا 3 عضو بدون شمارش.
  2. برقراری تناظر بین دسته‌هایی که عدد آن‌ها یکی است.
  3. تکمیل مربع شگفت انگیز با رنگ کردن.

روش تدریس:

* با توجه به این‌که دانش‌آموزان توانایی کپی کردن را در الگوها یاد گرفته‌اند می‌توانید از این توانایی دانش‌آموزان استفاده کنید و کاغذهایی را به صورت نوار مانند شکل زیر را در اختیار آنها قرار دهید.

 

 

 

 

 

حال تعدادی دکمه یا نخود و یا لوبیا در اختیار آن‌ها قرار داده و از آن‌ها بخواهید به تعداد آنها خانه‌های یخی به ازای هر شیء یک خانه رنگ کنند به این ترتیب می‌توانند تناظر یک به یک را تمرین کنند. نوارها را به ترتیب از چپ به راست رنگ کنند.

** به صفحه آغازین بخش برگردید و از آن‌ها سؤالاتی در مورد تعداد اشیاء و مقایسه آنها بپرسید.

*** از دانش‌آموزان بخواهید فعالیت مربوط به کتاب را بدون شمردن رنگ کنند برای انجام هر تمرین از بچه‌ها بخواهید انگشتان را روی یکی از شکل‌های سمت چپ قرار داده و با دست دیگرش یکی از شکل‌های سمت راست را رنگ کند و به همین ترتیب رنگ کردن را ادامه دهد تا شکل‌های سمت چپ تمام شود.

توصیه‌های آموزشی:

  1. حساسیتی نسبت به این‌که دقیق رنگ کنند نداشته باشید.
  2. در این صفحه هدف این نیست که تعدا شکل‌‌های سمت چپ را بشمارند و به همان تعداد شکل‌های سمت راست را رنگ کنند بلکه هدف برقراری تناظر یک به یک بین شکل‌های سمت چپ و سمت راست است.
  3. برقراری تناظر یک به یک بین اشیاء مختلف مثل استکان و نعلبکی و قاشق و چنگال به درک بهتر این موضوع کمک میکند.
  4. این فعالیت علاوه براین‌که به درک عدد کمک می‌کند برای آموزش مفاهیم کم‌تر و بیش‌تر یا مساوی زمینه‌سازی می‌کند.

صفحه آغازین: خارج شدن از خانه

-        مفاهیم: چپ، راست ؛ جلو، پشت ؛ قبل، بعد ؛ اول، دوم  و سوم.

-    مهارت‌های مربوط به لوحه: تشخیص تعداد زیر 3 بدون شمارش ؛ پوشیدن لباس ؛ بستن دکمه‌های پیراهن ؛ پوشیدن روسری ؛ بستن بند کفش؛ تشخیص لنگه چپ و راست کفش ؛ مرتب کردن کیف مدرسه ؛ قفل کردن در خانه.

-        نگرش‌های مربوط به لوحه:

1)     بعضی وقتها مردم مطمئن نیستند چه اتفاقی خواهد افتاد چون تمام عواملی را که تأثیر دارند نمی‌دانند.

2)     سؤال کردن در مورد جهان اطراف و اراده برای یافتن پاسخ آنها با مشاهده و آزمون و خطا جزئی از فطرت بشر است.

-        تأثیرات بر ساختارشناختی:

1)      داستان سازی با اشکال، اعداد و ابزارها.

2)      عددمند کردن داستان.

3)      تحلیل داستان.

-        تم‌شناختی:

امنیت: این‌که برای حفظ امنیت خانه و ماشین خود را قفل می‌کنیم این برای حفظ امنیت از کیف و وسایل شخصی خود مواظبت می‌کنیم اگر احتمال باران آمدن بدهیم برای حفظ امنیت از خیس شدن در باران، لباس گرم و مناسب می‌پوشیم و همراه خود چتر برمی‌داریم.

-        ارتباط با صفحات بخش:

1)      از دانش‌آموزان بخواهید تعداد اشیاء زیر 5 تا را بدون کمک شمارش با انگشتان خود نشان دهند و بیان کنند.

2)      از دانش‌آموزان بخواهید بگویند سمت چپ و رسات خیابان چه صحنه‌ای را مشاهده می‌کنند.

3)   به مصادیق امنیت مثل قفل کردن در و ماشین، بستن کمربند ایمنی، عبور از خط عابر پیاده، لباس مناسب و گرم پوشیدن و همراه بردن چتر و توجه به چراغ ر اهنمایی توجه کنید.

4)      از دانش‌آموزان بخواهید در مورد احتمال آمدن باران و این‌که گاهی کسی نمی‌داند چه اتفاقی خواهد افتاد توضیح دهند.

5)      به قوانین دوچرخه سواری در خیابان و اینکه کار خطرناکی است اشاره کنید.

6)      به نگهداری از کیف و لوازم شخصی اشاره کنید.

7)      به قوانین راهنمایی و راننگی که برای حفظ امنیت مردم وضع شده است اشاره کنید مثلاً این‌که چگونه باید از خیابان رد شد.

صفحه: 10

اهداف:

  1. بیان تعداد یک دسته کمتر یا مساوی.
  2. ادامه دادن یک الگو هندسی.
  3. بیان رابطه تشخیص داده شده در یک الگوی هندسی.

روش تدریس:

* تعدادی لوبیا و یا اشیاء دیگر را در پشت مخفی کنید و ناگهان به تعداد مورد نظر که کم‌تر از 4 تا  است روی میز قرار دهید و از دانش‌آموزان بخواهید سریع و بدون شمردن بگویند چندتا لوبیا روی میز است تا سرعت و توانایی بدون شمارش تا 4 در دانش‌آموزان رشد کند. این فعالیت را به صورت عملی آن قدر انجام دهید تا همه‌ی دانش‌آموزان بدون شمردن تعداد کمتر از 4 را بیان کنند.

** حال به صفحه آغازین بخش برگردید و از دانش‌آموزان در موقعیت‌های مختلف تعداد کم‌تر از 4 را بپرسید و از ‌آن‌ها بخواهید تعداد را سریع بگویند.

*** از دانش‌آموزان بخواهید تعداد اشیاء را سریع و بدون شمارش بیان کنند. سپس الگوی هندسی را کشف و ادامه دهند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. از دانش‌آموزان بخواهید که از شمردن پرهیز کرده و تعداد را بدون شمارش و سریع بگویند.
  2. وقتی اشیاء را برای شمردن به دانش‌آموزان نشان می‌دهیم حرکات چشم و لب‌های آن‌ها تاحدی مشخص می‌کند که آن‌ها از شمردن استفاده می‌کنند یا خیر.
  3. در کتاب همه‌ی اشکال به صورت ساکن قرار گرفته‌اند، توصیه می‌شود فعالیت‌هایی برای شمردن سریع اشیاء در حال حرکت پیش‌بینی شود برای مثال در یک موقعیت از دانش‌آموزان بپرسید چند اتوبوس در این لحظه در خیابان حرکت می‌کند.
  4. در تکمیل الگوهای هندسی توجه کنید که هدف کشف الگو برقراری رابطه بین شکل‌هاست لذا اگر دانش‌آموزان شکل‌های بعدی الگو رابه دقت رسم نمی‌کنند سخت‌گیری نکنید. همین‌که شکل را درست تشخیص می‌دهند کافی است.

صفحه: 11

اهداف:

  1. استفاده از انگشتان دست برای نمایش عددهای مختلف کمتر از 5.
  2. ارائه نمایش‌های مختلف یک مفهوم با استفاده از انگشتان دست.
  3. تشخیص جهت‌های راست و چپ و توجه به شکل انگشتان از روبرو و یا پشت در دو دست.

روش تدریس:

* ابتدا از دانش‌آموزان بخواهید با چینه‌ها یا نخود یا لوبیا، دسته‌های مختلف کم‌تر از 5 بسازند سپس از آن‌ها بخواهید عدد هر دسته را با انگشتان دست راست نمایش دهند آنگاه نمایش‌های مختلف آن عدد را نمایش دهند. همین عمل را با انگشتان دست چپ انجام دهند تا دانش‌آموزان نمایش عدد با  انگشتان هر دو دست را بیاموزند.

** حال به صفحه آغازین بخش برگردید و از دانش‌آموزان به عنوان نمونه در مورد تعداد فرزندان بپرسید و از ‌آن‌ها بخواهید با انگشتان یک دست و ارائه نمایش‌های مختلف تعداد بچه‌ها را نمایش دهند، سپس همین عمل را با انگشتان دست دیگر انجام دهند.

*** حال از دانش‌آموزان بخواهید با توجه به جهت خواسته شده در کتاب از انگشتان دست چپ و یا راست برای نمایش تعداد شکل‌های هر دسته استفاده کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. نمایش‌های مختلف توسط انگشتان دست مورد تشویق قرار گیرد.
  2. تمایز بین دست راست و چپ معلم که روبروی دانش آموزان ایستاده است با جهت‌های دست دانش‌آموزان مورد تأکید است. به عنوان نمونه دست راست معلم در طرف چپ دانش‌آموزان دیده می‌شود.
  3. وقتی دانش‌آموزان انگشتان دست معلم را می‌بینند و یا وقتی انگشتان دست خود را می‌بینند می‌توانند یک عدد را از دو طرف مختلف مشاهده کنند شکل‌های زیر این موضوع را نشان می‌دهد که عدد 2 از دو جهت مختلف با دت راست نشان داده شده است.

صفحه: 12

اهداف:

  1. آشنایی اولیه با مفهوم عدد بعدی.
  2. درک واژه اضافه کردن.
  3. بیان عدد یک مجموعه بدون شمارش و تعیین عدد بعدی بدون شمارش از ابتدا.
  4. بیان رابطه یک الگو و ادامه دادن آن الگو.

روش تدریس:

* از دانش‌آموزان بخواهید یک چینه یا دکمه را روی میز قرار دهند از آن‌ها بپرسید چند چینه روی میز قرار دارد. سپس از آن‌ها بخواهید یک چینه دیگر یا دکمه روی میز قرار دهند. از ‌آ‌ن‌ها بپرسید حالا چند تا چینه یا دکمه روی میز قرار دارد. به همین ترتیب دوباره بخواهید چینه یا دکمه دیگری اضافه کنند و همین سؤالات را تکرار کنید تا به عدد 5 برسید. از دانش آموزان بخواهید 3 چینه روی میز قرار دهند. حال از آن‌ها بخواهید یک چینه دیگر روی میز قرار بگذارند. بپرسید الآن چند چینه روی میز قرار دارد. دانش‌آموزان بدون شمارش مجدد و با توجه به دانسته‌های قبلی اضافه کردن را درک کرده و عدد بعدی را بیان می‌کنند.

** به صفحه آغازین بخش برگردید و از دانش‌آموزان پرسش‌هایی راجع به این‌که یک نفر یا یک چیز اضافه شود، تعداد به چند تا می‌رسد بپرسید.

*** حال به فعالیت صفحه 12 بپردازید. دانش‌آموزان ابتدا عدد هر دسته را بدون شمردن بیان کنند. سپس برای پیدا کردن تعداد دسته وقتی یکی اضافه می‌شود، باید عدد بعدی رابگویند و نباید به شمردن شروع کنند. پس از آن الگوهای پایین صفحه را تمرین کرده پس از این‌که رابطه بین شکل‌ها بیان شد از آنها بخواهید شکل‌های بعدی را رسم کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. از دانش‌آموزان بپرسید و آن‌ها نیز باید در مورد نحوه پیدا کردن عدد بعدی توضیح دهند تا ارتباط کلامی شکل گیرد.
  2. در انجام فعالیت‌های کتاب بایستی به صورت ذهنی عدد بعدی را اضافه کنند.
  3. دانش‌آموزان نباید در انجام فعالیت وقتی یکی اضافه شد از اول شروع به شمارش کنند. در صورتی‌که دانش‌آموز هنوز نیاز دارد که برای پیدا کردن عدد بعدی شکل بکشد و از ابتدا شروع به شمارش کند نشان می‌دهد که آمادگی یادگیری مفهوم عدد نشده است. لذا تمارین قبل شمردن باید تکرار شود.

صفحه: 13

اهداف:

  1. آمادگی برای انجام الگوهای شطرنجی.
  2. آشنایی با طراحی یک شکل با استفاده از رنگ کردن خانه‌های صفحه شطرنجی.
  3. بالا بردن دقت دانش‌آموزان و مهارت استفاده از مداد.
  4. آشنایی با مربع شگفت انگیز
/ 4 نظر / 7444 بازدید
سیب سفید

سلام و تشکر فراوان برا مطالب آموزش عالیتون دخترم کلاس اوله و تو مدرسه یکم شلوغ و شیطون و برا همین من خودم باهاش کار میکنم از مطالبتون خیلی استفاده کردم امیدوارم وبلاگ تون رو نگهداری کنید و به زحماتتون ادامه بدین . ممنون میشم به منم سر بزنین

خیلی ممنوننننننننننننن

مریم رمضانی

از اینکه روش تدریس ریاضی اول را در این سایت نهادید بسیار سپاسگزارم.از این روش تدریس برای یک دانش آموز که نیاز به کمک داشت استفاده کردم.ممنون

مهدی

سلام من دانشجو معلم هستم و از مطالب مفیدتون برای کار عملی تدریس ریاضیم استفاده کردم ممنون برای زحمتی که کشیدین خیلی مفید بود